‘De stationsomgeving van Heerlen gaat van ultieme lelijkheid naar schoonheid’

Wethouder Peter van Zutphen heeft sinds de gemeenteraadsverkiezingen van maart jl. Maankwartier in zijn portefeuille. Is het lastig om van zo’n omvangrijk project met een behoorlijk lange geschiedenis alle ins and outs te kennen? En wat vindt hij zelf van de nieuwe stationsomgeving van Heerlen? We zochten de wethouder op!

Lelijkheid

Voordat hij antwoord geeft op die laatste vraag, duikt Peter van Zutphen eerst nog even terug in de tijd: “Ik zag het oude station van Heerlen letterlijk en figuurlijk als de ultieme lelijkheid. En dan heb ik het over het NS-gebouw, de troosteloze omgeving, de onveiligheid en dat wat zich daar allemaal op sociaal vlak afspeelde.” Dankzij operatie Hartslag is de stationsomgeving flink veranderd. “Maar die lelijkheid bleef. Dankzij Maankwartier kan ik met een gerust hart zeggen: beide kanten van de nieuwe stationsomgeving zijn prachtig.” Met voor hem de Heliostaat als stralend middelpunt. “Je ziet ‘m al van ver. Een nieuw icoon voor Heerlen, dat wat vroeger de Lange Jan en Lange Lies waren.”

Enthousiasme

Na het vertrek van wethouder Braeken, kreeg Peter Maankwartier al voor de verkiezingen in zijn portefeuille. Was dat lastig? Peter: “Dat viel best mee. Ik loop al lang mee: ben in 1990 raadslid geworden en in 2002 wethouder. Ik heb Maankwartier dus vanaf het begin af aan als wethouder meebeleefd. Ik zie Michel Huisman nog binnenkomen met zijn papieren maquette. Het enthousiasme dat er toen leefde over het plan heb ik altijd vastgehouden. Als college is er zoiets als collegiale verantwoordelijkheid: in principe ben je met elkaar voor alles verantwoordelijk. In de praktijk volg je het een wat meer dan het ander. Maar vanuit dat aanvankelijke enthousiasme heb ik Maankwartier altijd op de voet gevolgd. Zeker ook als het spannend werd.”

Wie gaat dat betalen?

Geld speelt vanaf het begin een grote rol. Tegenstanders roepen dat het aandeel dat de gemeente betaalt, veel te groot is. “Percentueel betalen we als gemeente maar een klein deel”, legt Peter uit. “Het hele project kost zo’n 190 miljoen. In de grondexploitatie van de gemeente is Maankwartier opgenomen voor 71,3 miljoen. Daarvan betaalt ze zelf in het uiterste geval 21,3 miljoen en de rest komt via subsidies, grondopbrengsten etc.” Bijna tweederde komt dus van particuliere investeerders. “Die zien potentie in Heerlen, daar waar men er vroeger nog geen vijf cent voor gaf.”

Eyeopener

Het bedrag dat de gemeente aan Maankwartier betaalt, is dus zo’n 11 procent van het totaal. Peter: “Toch wordt er vaak gezegd dat de gemeente al haar geld in Maankwartier steekt en Hoensbroek bijvoorbeeld laat barsten. Dat hebben we een keer nagerekend. Het blijkt dat we aanzienlijk meer geld uitgeven aan Hoensbroek: meer dan 40 miljoen. Het is volstrekt verspilde moeite om dat bij verstokte cynici onder de aandacht te brengen, maar voor anderen is het een eyeopener. Daarom noem ik het nog maar eens“, licht Peter toe.

Hersteld vertrouwen

Michel Huisman, geestelijk vader van Maankwartier, ziet zijn plan als een nieuw begin voor Heerlen. Hoe kijkt de wethouder daar tegenaan? “Geen nieuw begin als in: we gaan de hele stad ‘ver-maankwartieren’”, lacht hij. “Daarvoor ontbreekt het ons simpelweg aan geld. Maar het is wel degelijk een nieuw begin van hersteld vertrouwen. Waar mensen weer warmlopen voor ons centrum en er graag zelf een bijdrage aan willen leveren met ideeën, evenementen of financiële investeringen.” Hij noemt ook de inmiddels befaamde uitspraak van Huisman: ‘waarde boven winst stellen’. “Die visie delen we en hebben we zelfs overgenomen in het coalitieakkoord.” Maar Maankwartier komt op het gemeentehuis wel vaker ter sprake. “We hebben geconstateerd dat Maankwartier helemaal past binnen de kernwaarden van onze stad. Het is eigenzinnig, het komt van onderop, het zet een verandering in gang. Maankwartier staat voor ons centraal voor de wijze waarop we naar toekomstige projecten kijken. En ook dat is een nieuw begin.”