Maanplein Heerlen wint prijs Boomproject 2017

Donderdag 28 september 2017 – Een in alle opzichten aansprekend Boomproject 2017!

Maanplein in Maankwartier Heerlen wint tijdens de Dag van de Openbare Ruimte in Utrecht de prijs voor het Boomproject van Nederland. Een prijs die werd uitgereikt door VHG Vakgroep Boomspecialisten. De jury ziet het project als 'een inspiratie voor groenbeheerders en boomspecialisten in het land om bomengroen te zien als een waardevol deel van een groter geheel, met een hoger doel. De vijf grote honingbomen dragen bij aan de fijne, veilige en luxe beleving van de openbare ruimte’.

In opdracht van de gemeente Heerlen is in het project intensief samengewerkt met de Antea Group en systeemleverancier Permavoid drain Products /Tree Ground Solutions (TGS). Deze laatste meldde het project aan voor deze prijs. Erwin van Herwijnen (TGS): “Het was een uitdaging: bomen planten op een bijna onmogelijke plek. Maar we zijn erin geslaagd.”

Uitdaging

Wethouder Barry Braeken is trots op het winnen van de prijs: “Maankwartier speelt een belangrijke rol in het versterken van de kracht van de regio Parkstad. De volgroeide bomen op het Maanplein dragen bij aan de uitstraling en de pracht van het project waar kwaliteit een belangrijke rol speelt.” Maankwartier is weliswaar een nieuwbouwproject, maar het lijkt of het er al jaren ligt. In die omgeving passen bomen van formaat. Daarom is gekozen voor vijf transparante honingbomen, Sophora Japonica’s, van zo’n twaalf meter hoog en met een gewicht tussen de vier en zes ton. Het was een hele klus om deze te verplaatsen van de boomkwekerij naar het Maanplein. Maar dat was niet eens de grootste uitdaging. Het Maanplein is niet alleen een plein van 1.300 m2 met hoge bebouwing eromheen, maar tevens het dak van de onderliggende winkels met daaronder weer een dubbeldeks parkeergarage. Geen alledaagse en ideale ondergrond om bomen op te planten. Daarbij komt ook nog de extreme warmte in de stad (hittestress) en een onnatuurlijk waterhuishouding, waardoor er kans is op verdroging van de bomen.

Oplossing

Er was veertig centimeter ruimte beschikbaar tussen de bovenkant van het dak en de bovenkant van het maaiveld. Erwin van Herwijnen TGS: “We kwamen met het idee om verhogingen aan te brengen met daaronder een ingenieus watermanagementsysteem opgebouwd uit kunststof units om de dertig jaar oude bomen van water te voorzien. Zelfs in langere droge periodes. Huisman heeft daarop terpen ontworpen. Elke terp ligt op een permavoid-component die gemiddeld 4.000 liter water kan vasthouden.” Permavoid is een permanente holle ruimte ontwikkeld als funderingsvervanger. De bomen zelf zijn verankerd in een stalen constructie.

Regenwater

Voor het bewateren van de bomen wordt regenwater gebruikt. Op het Maanplein zijn vijf kolken geïnstalleerd. Bij iedere regenbui loopt het water naar de kolken en vullen de componenten van de bomen zich met water. De terpen zuigen een groot gedeelte van het water op en zorgen ervoor dat het beschikbaar is voor de bomen. Bij een teveel aan water lopen de componenten over en wordt het water afgevoerd. Zo vullen de terpen zich met water en is er een goede zuurstof- en waterhuishouding aanwezig, dankzij een substraat dat in alle levensbehoeftes van de bomen voorziet. De Nationale Bomenbank – die de bomen heeft geplaatst – verzorgt de bomen.

Maankwartier

Maankwartier is een stedelijke ontwikkeling en bestaat uit drie delen: Zuid, Noord en een Plaat over het spoor. Het Maanplein ligt aan de noordzijde. Maankwartier is meer dan een station: het is een plek waar mensen wonen, werken en kunnen genieten. Het is één groot kunstwerk met een bijzondere architectuur die teruggrijpt naar het mijnverleden en het Romeins verleden. Huisman: “De bomen zijn sfeerbepalend voor het Maanplein. De combinatie van prachtig groen in een bebouwde omgeving; zo heb ik me Maankwartier helemaal voorgesteld.” Aan het Maanplein ligt tevens het grootste Maankwartier-kunstwerk: de prachtige Heliostaat (Maantoren) die licht opvangt en via een vijver reflecteert in de supermarkt en ondergrondse parkeergarage.